کشاورزی عمومی

آفات _ بیماریها _ علفهای هرز.


کنه قرمز مرکبات


Panonychus Citri ( Mc Gregor )

Metatetranychus Citri  ( Mc Gregor)

Panonychus Citri ( Mc Gregor )

Panonychus Mori Yokaoyama

( Acari : Tetranychidae )

گیاهان میزبان

این کنه از روی رز ، چای و مرکبات  جمع آوری شده است.

شکل شناسی

 بالغ : کنه های کامل به طول 490 میکرون ، گلابی شکل و به رنگ قرمز مخملی گاهی متمایل به ارغوانی می باشند . یکی از مشخصات بارز این کنه داشتن حدود 20 موی بلند و شمشیری که روی برآمدگی های پشتی و جانبی قرار گرفته اند . این موها از قاعده موی بعدی همردیف خود می گذرد .

در این کنه موهای f2 و h1  شبیه موهای دیگر پشتی و حدود  یک سوم طول f1 است. استریای پشتی اپیستوزوما عرضی و با لبه های مثلثی شکل است . کنه های نر کوچکتر و انتهای شکم آنها باریک است . پریتریم در انتها حباب مانند است .

تخم

تخم ها پیازی شکل ، در قاعده کمی پهن و دارای یک ساقه میانی است که از آن تعداد 12 – 10 رشته بسیار نازک به صورت شعاع هایی به سطح تکیه گاه جایی که تخم گذاشته شده است ، متصل    می گردد . رنگ تخم روشن و قطر آن حدود 130 میکرون است . رنگ تخمهای زمستانه تیره تر از تخمهای بهاره و تابستانه است .

لارو

لارو دارای سه جفت پا و رنگ آن قبل از تغذیه قرمز روشن و قدری پهن بوده و اندازه آن کمی از تخم بزرگتر می باشد .

پوره

این کنه دارای دو مرحله پورگی در سیکل زندگی خود می باشد . پوره سن یک دارای 4 جفت پا ، قدری بزگتر از لارو ؛ به اندازه 2/0 – 25/0 میلیمتر است . رنگ آن بسیار متغیر ، بطوریکه در زمستان کاملاً قرمز ولی در فصول مناسب آب و هوایی متمایل به سبز بنظر می رسد .

این مدت در دمای 25 درجه سانتیگراد 7/0 – 2  روز به طول    می انجامد سپس وارد مرحله استراحت دوم شده که در دمای 25 درجه سانتیگراد 6/0 – 2/1 روز به طول می انجامد . در مرحله دئوتونمف کنه های نر به واسطه باریک بودن انتهای بدن از افراد ماده قابل تمایز هستند و اندازه آنها به 25/0 – 30/0  میلیمتر می رسد . کنه نر پس از تغذیه به مدت 2 – 1  روز در دمای 25 درجه سانتیگراد وارد مرحله استراحت سوم شده و در دمای فوق الذکر این مدت بالغ بر 7/0 – 5/1 روز می باشد .

خسارت

این آفت به برگ ، میوه و پوست شاخه و تنه درختان حمله کرده و از شیره نباتی آنها تغذیه می نماید . انواع لیمو میزبان مرجح این آفت می باشند . پرتقال و گریپ فروت نیز به شدت مورد حمله این آفت قرار می گیرد . ظاهراً نارنگی و نارنج از این آفت صدمه کمتری می بینند .

 این کنه ها با قطعات دهانی استیله ای شکل ، سلولهای گیاه میزبان را سوراخ کرده و از شیره سلولی تغذیه می شود . علائم آلودگی به این کنه بصورت لکه های ریز و زردرنگ در سطح دیده می شود . این وضعیت ممکن است باعث قاشقی شدن برگها و یا ریزش شدید آنها در شاخه های انتهایی گردد . حمله این آفت به میوه باعث کوچک ماندن و کم آب شدن آنها می گردد . در اثر حمله این آفت پوست میوه بعضی از انواع مرکبات مانند لیمو ، نقره ای می شود و موجب بدرنگی آن می گردد. در مواردی به علت ایجاد ضعف در دم میوه موجب ریزش آن می گردد. این کنه در هر دو سطح رویی و زیرین برگها یافت می شود ولی غالباً از سطح زیرین برگها تغذیه می کند .

 این کنه توسط تارهایی که می تند خود را از برگها آویزان کرده تا توسط باد به دیگر درختان منتقل شود و سبب گسترش آلودگی گردد . همچنین این تارها گرد و غبار را جلب کرده و سبب اختلال در تنفس و فتوسنتز شده و سال آوری در درختان آلوده را سبب می شود . میوه های آلوده ارزش انباری کمی داشته و خیلی زودتر از میوه های سالم پوسیده شده و از بین می رود .

زیست شناسی
این کنه در زمستانهای سرد بصورت تخم در روی سرشاخه ها زمستان گذرانی می کند ولی اگر شرایط آب و هوایی زمستان ملایم شود دیاپوزی در آن دیده نمی شود و می توان مراحل مختلف زیستی آن شامل تخم ، لارو و پوره را روی برگها مشاهده کرد . تخمهای تابستانه در هر دو سطح برگ دیده می شوند .تعداد تخمی که هر کنه ماده می گذارد حدود 20 تا 50 عدد در هر روز 1 تا 3 عدد می باشد . دوره تخم ریزی و تعداد تخم تابع دمای محیط است و مدت زمان آن 2 تا 3 هفته طول
می کشد . مدت زمان رشد جنینی تابع دمای محیط است بطوری که در دمای 25 درجه سانتیگراد متوسط 6 روز و در 30 درجه سانتیگراد 5 روز طول می کشد . پس از تکمیل شدن رشد جنین و لارو قبل از خروج ، در داخل تخم به پهلو قرار دارند . کمی قبل از خروج از تخم به صورت عمودی قرار گرفته و به وسیله پاهای لارو از تخم بیرون می آید . آنگاه با فشار از ناحیه گناتوزما به قسمت بالایی تخم ، شکافی در اطراف تخم در ناحیه ی پاهای کنه ایجاد کرده و قسمت بالایی تخم مانند کلاهکی با جدار مضرس به کناری افتاده و لارو از آن خارج   می شود . پس از کامل شدن مرحله لاروی ، لارو ضمن ثابت شدن در یک محل از سطح شکمی کاملاً به سطح برگ چسبیده و با جمع کردن پاها به سمت بدن به استراحت اول می پردازد . جمع کردن پاها بهترین نشانه برای مرحله استراحت در این کنه می باشد .

مدت استراحت بسته به دمای محیط متفاوت است و در دمای 25 درجه سانتیگراد بین 7/0 – 2/1 رو به طول می انجامد . در مرحله استراحت در صورت خشکی شدید هوا و تابش مستقیم اشعه خورشید و یا غرقاب شدن کنه ، خروج پوره از آن صورت نگرفته و کنه از بین می رود . در فصل زمستان موقع خروج پوره از استراحت فقط در طول روز با گرم شدن دمای محیط امکان پذیر است . مانند سایر کنه های تترانیکیده در مراحل زیستی خود علاوه بر مرحله لاروی دارای دو مرحله پورگی و سپس بالغ است .

روشهای کنترلی

الف ) بیولوژیکی


حشرات و کنه های شکاری متعددی وجود دارند که در تنظیم جمعیت کنه قرمز مرکبات موثر واقع می شوند ولی درجه موفقیت آنها به میزان زیادی به موقعیت و شرایط باغ بستگی دارد . مهمترین دشمن طبیعی آن کنه شکاری به نام Euseius Hibisci  است . اینگونه با توجه به اینکه غیر از کنه قرمز مرکبات از سایر منابع غذایی نظیر  دانه های گرده نیز تغذیه می کند .

لذا آن می تواند جمعیت خود را قبل از اینکه کنه قرمز به تعداد زیاد وجود داشته باشد در محیط مستقر می شود . این کنه اساساً از مراحل نابالغ کنه قرمز مرکبات تغذیه می کند . از شکارگرهای دیگر می توان کفش دوزک Stethorus Picipes  ، بالتوری سبز Chrysoperla Carnea  و Conwentgia تریپس شش نقطه ای Scolothrips Sexmaculatus که اساساً از کنه دو لکه ای تغذیه می کند فقط در تراکم های بالای کنه قرمز مرکبات از آنها تغذیه می کند . یک نوع بیماری ویروسی نیز وجود دارد که مختص کنه قرمز اروپایی است و پراکنش وسیعی نیز دارد . علائم آلودگی به این ویروس عبارت از حرکت سریع افراد آلوده ، جمع کردن پاها در زیر بدن ، خشک شدن سریع در هوای خشک ، تبدیل کنه قرمز به افراد مایل به قهوه ای تا سیاه و در عین حال آبکی شدن بدن و تشکیل کریستالهای داخلی با انکسار مضاعف می باشد . این بیماری فقط در شرایط نسبتاً مرطوب و در میان جمعیت زیاد کنه ظاهر می شود و تراکم کنه را به سرعت کاهش می دهد .

ب ) شیمیایی

در حال حاضر متاسفانه در برخی از مناطق شمال کشور انبوهی این کنه خسارت زا می باشد و به ناچار باید باغات سمپاشی شوند . در این رابطه می توان از سیترازون به میزان 5/1 در هزار یا فن پیروکسی میت به میزان 100 گرم در 100 لیتر آب و یا 50 گرم به اضافه یک لیتر روغن امولسیون شونده در 100 لیتر آب بکار برد . این کنه کش ها روی مراحل متحرک ( پوره و بالغ ) کنه قرمز مرکبات موثر بوده است .

این کنه تا کنون از آمریکا جمع آوری شده است . در ایران نیز از روی برگهای پایینی درختان بید از استان فارس گزارش شده است .

     Schizotetanychus Garmani P.&.B

 ( Acari : Tetranychidae )


برچسب‌ها: کنه قرمز مرکبات, آفات مرکبات, زیست شناسی کنه قرمز مرکبات
نوشته شده در 86/02/19ساعت 12:26 توسط پیمان فخری تبار| |